Popüler Tarım
Tarım Bilimleri Hakkında İçerikler...

Karıncalar Neden Tek Sıra Halinde Yürür?

1 153

Karıncaların çoğunlukla bir hat üzerinde tek sıra halinde, hattı hiç bozmadan yürüdüklerini görüyoruz. Bu şekilde yürümelerinin bir anlamı var mı? 

Karınca, karıncalar (Formicidae) familyasını oluşturan, yaban arıları ve arılarla birlikte zar kanatlılar (Hymenoptera) takımında yer alan, sosyal yaşam gösteren böceklere verilen ortak addır. Karıncalar, Kretase Dönemi’nin ortalarında, 110 ile 130 milyon yıl önce yaban arısına benzeyen hayvanlardan türemiş ve çiçekli bitkilerin ortaya çıkışından sonra çeşitlenmiştir. Günümüzde 12.000’den fazla türü sınıflandırılmıştır ve yaklaşık 14.000 civarında türü olduğu sanılmaktadır. Dirsekli antenleri ve ince bellerini oluşturan düğümsü yapıları ile kolaylıkla tanınırlar. Bu genel bilgiden sonra asıl konuya dönelim

Karıncaların çoğunlukla bir hat üzerinde tek sıra halinde, hattı hiç bozmadan yürüdüklerini görüyoruz. Bu şekilde yürümelerinin bir anlamı var mı

Karıncalar, hayatlarını kolonilerinin hayatta kalması üzerine inşa ettikleri için hayatta kalmayı başarıyorlar. Son derece sosyal olan bu canlıların kolonideki sayısı milyonlar olabiliyor. Bu çalışkan canlılar bir araya geldiğinde oldukça güçlü ve uyumlu bir takım oluyorlar. Bu kadar çalışkan ve hayatta kalma içgüdüsü üzerine kurulu bu düzenin elbette bir sebebi var, iletişim

Feromon (aynı türün üyeleri arasındaki sosyal ilişkileri düzenleyen kimyasal maddedir) kokular kullanarak bir birleri arasında iletişim kuruyorlar. Feromon denilen bu kokular kimi zaman kendilerine ait olan bölgeyi savunmak için salgılanabileceği gibi, bazen karmaşık bilgilerin aktarılmasını da sağlıyor. Her karınca türünün kendine has “feromon sözlüğü” vardır. Bu bir koloninin bulduğunu diğer kolonin bulmasını engeller. Bu sözlük bir nevi şifreli konuşma gibidir. Örneğin, yiyecek kaynağı bulduklarında, bulunduğu bölgenin yerini feromon ile belli eder kolonin yardıma gelmesini bekler. Bu durum sadece yemekle sınırlı değildir, herhangi bir tehlike, saldırı, sel anında da farklı kokular ile durumu hızlı bir şekilde tüm koloniye haber verebilirler. Durum böyleyken bu çalışkan karıncalar, yolda yürürken de feromon hormon kullanırlar. Yollarını belirlerken de “takip feromonu” diyebileceğimiz özel bir koku salgılıyor, seçilen bu yolun en güvenli ulaşım hattı olduğunu tüm karıncalara bildirmiş oluyor ve bu sayede diğer karıncaların da aynı hattı takip etmesini sağlıyorlar.

Karıncaların yön bulma sisteminin temeli olan bu iz sürme olayı, feromon güçlendikçe daha etkili oluyor. Daha çok karınca aynı yolu takip ettikçe, bu bölgedeki koku oranı hızla artıyor ve sonuç olarak daha da fazla karınca oraya doğru çekiliyor. Elbette işler her zamanki gibi gitmiyor.

Bu güzel yeteneğin nadiren de olsa kötü tarafları olabiliyor. Bu kötü durumu ölüm çemberi deniyor.

Olay şöyle gerçekleşiyor.

Kolonisindeki tek bir karıncaya bile ölümüne güvenen karıncalar, yönünü kaybeden bir karıncanın (kılavuz karga misali) feromon izlerini, yönünü kaybettiğinden habersiz bir şekilde takip etmeye başlıyor.
Daha sonra zamanla diğer karıncaların da eklenmesiyle bir sarmal halinde kendi etraflarında dönmeye başlıyorlar. Bu sarmal takip öyle bir hal alıyor ki, yoğun feromon nedeniyle saatlerce hiçbir karınca çemberi kırmıyor ve hızla dönüp durmaya devam ediyorlar.
Nitekim saatlerce bir çember halinde dönüp duran karıncalar yorgunluktan teker teker ölmeye başlıyorlar. Zaman zaman binlercesinin bir araya getirerek oluşturduğu bu karınca çemberindeki karıncalar, tüm koloni ölene kadar hemen önündeki karıncayı takip ediyor ve bu ölüm çemberinden kurtulamıyor.
Sonucunda da geriye büyük bir ölmüş karınca yığını kalıyor.

Karıncaların ilginç özellikleri

  • Karıncalar, termitler ile birlikte tarımı ilk kullanan canlılardır. Yuvalarının belirli alanlarında fungus (mantar) yetiştirirler.
  • Karıncaların baharda ortaya çıkan ve kanada sahip olan türleri üremek ve yeni yuva kurmak için dışarı çıkar.
  • Bir karınca kendi ağırlığının 10 katı ağırlığı kaldırabilir. Ayrıca karıncalar insanlar gibi ordu kurup kendi kolonilerini korurlar. Bazen de koloniler arasında insanlar gibi savaşırlar.
  • Karıncalar yemek bulmak için öncü karınca yollarlar. Bu karıncalar yemek ararken koku molekülleri bırakırlar. Bunun sebebi, yemeklerin bulunduğu rotayı kaybetmek istememeleridir. Öncü karıncalar yuvaya gidip diğer karıncaları haberdar ederler. Onlar da koku moleküllerini izleyerek yemeği bulurlar.
Bu içerik PopulerTarim.com tarafından oluşturulmuştur. PopulerTarim.com'un belirtmiş olduğu "Kullanım İzinleri" ne bağlı kalmak kaydıyla kullanabilirsiniz.

Konu Hakkındaki Düşünceleriniz? Yorumla...

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

1 Yorum
  1. Erhan says

    Her güzelin bir kusuru var diye boşuna söylenmiyor. Demek ki neymiş liderlerde hata yapabilirmiş 🙂

Konu Hakkındaki Düşünceleriniz? Yorumla...

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.